Πέμπτη, 10 Μαΐου 2012

JUICE: η επόμενη μεγάλη διαστημική αποστολή της Ευρώπης


The Jupiter Icy Moons Explorer



Τα παγωμένα φεγγάρια του Δία θα είναι ο προορισμός της επόμενης Ευρωπαϊκής διαστημικής αποστολής «μεγάλης κλάσης», ανακοίνωσε την περασμένη Τετάρτη η ESA.
 
Η πρόταση για το JUICE (JUpiter ICy moon Explorer) τον εξερευνητή των παγωμένων φεγγαριών του Δία) επιλέχθηκε μεταξύ άλλων δύο υποψηφίων: του NGO (New Gravitational wave Observatory), το οποίο θα αναζητήσει βαρυτικά κύματα και τοATHENA (Advanced Telescope for High-ENergy Astrophysics), ένα προηγμένο τηλεσκόπιο για παρατηρήσεις ακτινοβολίας υψηλής ενέργειας που εκπέμπουν μακρινά ουράνια αντικείμενα.
To JUICE είναι η πρώτη αποστολή «μεγάλης κλάσης» που επιλέχθηκε στα πλαίσια του προγράμματος της ESA Cosmic Vision 2015-2025.
Θα εκτοξευθεί το 2022 από το Ευρωπαϊκό διαστημικό κέντρο στο Κουρού της Γαλλικής Γουιάνας, με τη βοήθεια ενός πυραύλου Ariane 5, προκειμένου να φτάσει στον Δία το 2030 όπου θα περάσει τουλάχιστον 3 χρόνια διεξάγοντας λεπτομερείς παρατηρήσεις.
Τα φεγγάρια του Δία τα οποία ανακάλυψε ο Γαλιλαίος και εμφανίζουν σημαντικές διαφορές μεταξύ τους – η ηφαιστειώδης Ιώ, η παγωμένη Ευρώπη, οι βραχώδεις και παγωμένοι Γανυμήδης και Καλλιστώ - κάνουν το σύστημα του Δία να μοιάζει με ένα μικροσκοπικό Ηλιακό Σύστημα από μόνο του.
Καθώς πιστεύεται ότι η Ευρώπη, ο Γανυμήδης και η Καλλιστώ κρύβουν ωκεανούς στο υπέδαφός τους, η αποστολή θα μελετήσει τα φεγγάρια του Δία ως πιθανούς οικότοπους με μικροβιακές ή άλλες μορφές ζωής, επιχειρώντας να απαντήσει δύο από τα κύρια ερωτήματα του προγράμματος Cosmic Vision: ποιες είναι οι συνθήκες που οδήγησαν στον σχηματισμό των πλανητών και την εμφάνιση ζωής; Πώς λειτουργεί το Ηλιακό Σύστημα μας;
Το JUICE θα συγκεντρώσει παρατηρήσεις από την ατμόσφαιρα και την μαγνητόσφαιρα του Δία, καθώς και την αλληλεπίδραση των ποικικόμορφων φεγγαριών με αυτό τον αέριο γίγαντα.
Θα επισκεφθεί την Καλλιστώ, το φεγγάρι με τους περισσότερους κρατήρες στο Ηλιακό μας Συστήμα και θα περιφερθεί δύο φορές γύρω από την Ευρώπη. Το JUICE θα πραγματοποιήσει τις πρώτες μετρήσεις πάχους του πάγου που καλύπτει την Ευρώπη, καθώς και θα εντοπίσει υποψήφιες τοποθεσίες για μελλοντικές επιτόπιες εξερευνήσεις.
Το διαστημόπλοιο θα τοποθετηθεί τελικά σε τροχιά γύρω από το Γανυμήδη το 2032, από την οποία θα μελετήσει την παγωμένη επιφάνεια όσο την εσωτερική δομή του φεγγαριού αυτού, καθώς αναμένεται να ανιχνεύσει έναν ωκεανό κάτω από την επιφάνειά του.
Ο Γανυμήδης είναι ο μόνος γνωστός δορυφόρος στο Ηλιακό μας Σύστημα που διαθέτει το δικό του μαγνητικό πεδίο και το JUICE θα συγκεντρώσει λεπτομερείς παρατηρήσεις από τη μοναδική στο είδος της αλληλεπίδρασης του με τη μαγνητόσφαιρα του Δία.
«Ο Δίας είναι το αρχέτυπο για τους γιγάντιους πλανήτες του Ηλιακού μας Συστήματος και για πολλούς γιγάντιους πλανήτες που βρίσκονται σε τροχιά γύρω από άλλα μακρινά αστέρια», σύμφωνα με τον καθηγητήAlvaro Giménez Cañete, που ηγείται τη Διεύθυνση Επιστημονικής και Ρομποτικής Εξερεύνησης της ESA.
«Το JUICE θα μας δώσει πολύτιμα στοιχεία για τη δημιουργία γιγάντιων αέριων πλανητών, και των κόσμων που βρίσκονται γύρω τους, αλλά και για τη δυνατότητα τους να φιλοξενήσουν ζωή.»
«Η διαδικασία επιλογής υπήρξε ιδιαίτερα δύσκολη δεδομένης της ποιότητας και των τριών υποψήφιων αποστολών και θα ήθελα να ευχαριστήσω την Συμβουλευτική Επιτροπή Διαστημικής Επιστήμης για τη σκληρή δουλειά της και για την ολοκλήρωση αυτής της τόσο απαιτητικής διαδικασίας με προσοχή στην κάθε λεπτομέρεια», δήλωσε ο Πρόεδρος της Επιτροπής του Επιστημονικού Προγράμματος της ESA, ΔρRichard Bonneville.
Η ανακοίνωση της τελικής επιλογής αποτελεί το αποκορύφωμα μιας διαδικασίας που ξεκίνησε το 2004, όταν η ESA ζήτησε τη γνώμη της ευρύτερης επιστημονικής κοινότητας προκειμένου να θέσει τους Ευρωπαϊκούς στόχους για την εξερεύνηση του διαστήματος την προσεχή δεκαετία.
Το πρόγραμμα Cosmic Vision 2015-2025 που συμφωνήθηκε έχει τέσσερις επιστημονικούς στόχους. Ποιες είναι οι προϋποθέσεις για την ύπαρξη ζωής και το σχηματισμό πλανητών; Πώς λειτουργεί το Ηλιακό μας Σύστημα; Ποιοι είναι οι θεμελιώδεις νόμοι του Σύμπαντος; Πώς άρχισε η δημιουργία του Σύμπαντος και από τι είναι φιαγμένο;
Το 2007 ανακοινώθηκε σχετικά με αυτούς τους στόχους μια «Πρόσκληση ενδιαφέροντος για σχεδιασμό αποστολών», η οποία είχε ως αποτέλεσμα να εξεταστεί ενός μεγάλος αριθμός αποστολών «μεγάλης κλάσης».
«Η επιλογή μίας μεταξύ τριών άριστων υποψήφιων προτάσεων ήταν μία δύσκολη απόφαση, γιατί και οι τρεις αποστολές θα προσέφεραν παρατηρήσεις για τη διεξαγωγή παγκοσμίως κλάσεως έρευνας, αλλά και θα έβαζαν την Ευρώπη στην πρώτη γραμμή της διαστημικής έρευνας», σημείωσε ο καθηγητής Giménez Cañete.
«Το JUICE είναι ένα απαραίτητο επόμενο βήμα για τη μελλοντική εξερεύνηση του απώτερου Ηλιακού μας Συστήματος».
Η μεγάλη επιστημονική αξία των αποστολών NGO και ATHENAαναγνωρίστηκε επίσης από την Επιτροπή του Επιστημονικού Προγράμματος της ΕSA με την απόφαση της περασμένης εβδομάδας. Παρόμοιες δραστηριότητες θα συνεχιστούν προκειμένου οι αποστολές αυτές να εξεταστούν ως υποψήφιες στο μέλλον. Μια δεύτερη «Πρόσκληση ενδιαφέροντος για αποστολές μεγάλης κλάσης» αναμένεται να ανακοινωθεί το 2013.
ESA Media Relations Office
Communication Department

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου